Nieuw lichtpuntje voor Duchenne: Exondys 51 (Eteplirsen) krijgt FDA-goedkeuring voor Duchenne spierdystrofie

In mijn artikel in NM108 rond het stopzetten van Drisapersen door Biomarin (dat eerder Prosensa overnam), vermeldde ik al dat de stof Eteplirsen van de firma Sarepta Therapeuticals nog wel in de running was, hoewel ook daar de resultaten niet zeer overtuigend waren.

Welnu, Sarepta diende een dossier in bij de Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA), en die heeft op 19 september beslist om Eteplirsen (merknaam Exondys 51) toe te laten tot de Amerikaanse markt via een versnelde toelatingsprocedure. Eteplirsen is net als Drisapersen een exon skip medicijn gericht tegen exon 51 van het Duchenne-gen. Daarom hebben alleen Duchennepatiënten met een welbepaalde genetische mutatie mogelijks baat bij dit middel. Ongeveer 13% van alle patiënten met Duchennespierdystrofie heeft een mutatie die door het overslaan van exon 51 kan behandeld worden.

De aanvraag bij de FDA is gebaseerd op de onderzoeksresultaten van 12 patiënten die enkele jaren en 13 patiënten die een jaar Eteplirsen toegediend kregen. De uitspraak van de FDA is voor velen verrassend aangezien ze in hun toelichting aangeven dat er op dit moment geen bewijs is dat Eteplirsen een verbetering van de spierfunctie geeft. De toestemming is gebaseerd op een toename van de hoeveelheid dystrofine-eiwit in de spierbiopten van sommige patiënten die Eteplirsen kregen. Volgens de FDA is het voldoende aannemelijk dat deze toename ook voorspellend is voor een klinisch voordeel bij  patiënten met de geschikte gen-mutatie. Sarepta Therapeuticals, heeft inmiddels bekendgemaakt dat de toename van dystrofine klein is (namelijk van gemiddeld 0,16% bij het begin van de behandeling naar 0,44% na 48 weken), en alleen gezien wordt bij sommige patiënten. In de beslissing van de FDA hebben de relatief milde bijwerkingen van Eteplirsen (in tegenstelling tot Drisapersen), de ernst van de ziekte en het feit dat er nu geen behandeling is voor Duchennespierdystrofie een rol gespeeld.

Het gaat dus om een versnelde markttoelating in Amerika op basis van de eerste testresultaten. De FDA heeft als voorwaarde gesteld dat er nog aanvullend onderzoek gedaan moet worden, waarin voldoende bewijs over de werkzaamheid moet worden verzameld . Sarepta heeft aangegeven dat ze hopen voor het eind van dit jaar ook een aanvraag voor goedkeuring  te kunnen indienen bij de European Medicines Agency (EMA). De beoordeling van het EMA zal zeker 6 maanden in beslag nemen en aangezien FDA en EMA volledig onafhankelijk van elkaar werken, is het nog niet zeker dat de stof ook in Europa (al dan niet voorwaardelijk) wordt goedgekeurd. Mocht Eteplirsen ook in Europa worden goedgekeurd, dan moet Sarepta verder ook nog per land de procedure aangaan om het middel op de markt te brengen en vergoed te krijgen. Deze procedure verschilt per land en kan maanden tot jaren in beslag nemen. Dit betekent dus voor de patiënten in  België dat Exondys 51 voorlopig nog niet regulier beschikbaar is. Zo werd Translarna (voor behandeling van Duchenne veroorzaakt door een zgn. nonsense-stopcodon-mutatie, eveneens zo’n 13% van de gevallen) al in 2014 goedgekeurd door EMA, maar is het nog steeds niet op de markt in België. De procedure voor terugbetaling van Translarna is ondertussen wel eindelijk lopende en we volgen dit dossier van nabij op. We hopen dat alvast Translarna ergens in de tweede helft 2017 eindelijk beschikbaar is in België. 

Sarepta heeft overigens nog andere exon skip medicijnen, gericht tegen exon 45 en 53, in testfase. Klinische studies om het effect en de veiligheid van deze medicijnen te testen zijn net opgestart in de US en worden eerstdaags ook in Europese centra, waaronder in Belgie, opgestart. (SRP-4045 and SRP-4053 study in DMD Patients (ESSENCE).